ผู้ป่วยไตวายระยะที่5 หรือระยะสุดท้าย และเกิดอาการหรือภาวะแทรกซ้อนจากภาวะไตล้มเหลว จนจำเป็นต้องเข้ารับการฟอกไตทางหลอดเลือด การดึงเลือดออกจากตัวผู้ป่วยเพื่อส่งไปยังเครื่องฟอกไตและส่งเลือดจากเครื่องฟอกไตกลับมาคืนผู้ป่วยจำเป็นต้องอาศัยช่องทางเข้าออกของเลือด ซึ่ง ช่องทางที่แพทย์เลือกเป็นหลักก็คือ เส้นฟอกไตที่แขน หรือ AVF แต่ก็มีผู้ป่วยบางคน ที่ไม่มีเส้นฟอกไตที่แขนในขณะที่ต้องเข้ารับการฟอกไต อาจเป็นเพราะ ผู้ป่วยยังไม่ได้รับการผ่าตัด, ผ่าตัดแล้วแต่เส้นยังใช้ไม่ได้ หรือ ไม่มีหลอดเลือดที่เหมาะสมที่จะมาใช้ในการผ่าตัดทำเส้นฟอกไตที่แขน
ดังนั้น การใช้ช่องทางอื่นก็คือ การแทงสายฟอกไตที่คอ ซึ่งมีแบบชั่วคราว(DLC)กับแบบถาวร(Permcath) สายทั้งสองแบบนี้ต่างกันอย่างไร
จุดสำคัญของความแตกต่างของสายทั้งสองก็คือ ระยะเวลาในการใช้งานของสาย โดยสายแบบชั่วคราว จะสามารถใช้งานได้นาน 1-3เดือน ส่วน สายแบบถาวร จะใช้งานได้ 1-3ปี
ทำไมสายทั้งสองจึงใช้งานได้นานต่างกัน?
สาเหตุที่จะทำให้สายฟอกไตที่คอ ไม่สามารถใช้งานในการฟอกไตได้ ก็คือ การอุดตันของสาย และ การติดเชื้อ
ลองมาเปรียบเทียบลักษณะสายฟอกไตทั้งสองแบบดูกัน
1 เส้นฟอกไตแบบชั่วคราว ชื่อบอกว่า “ชั่วคราว” แสดงว่าใช้ไม่ได้นาน ตามมาตรฐานสายฟอกไตแบบชั่วคราวนี้ จะใช้ได้ประมาณ 1-2สัปดาห์ แต่ในชีวิตจริง ใช้กันนานถึง3เดือน สาเหตุที่สายฟอกไตแบบนี้ใช้ไม่ได้นานเพราะปัญหาสายฟอกไตแบบนี้ง่ายต่อการ อุดตัน และการติดเชื้อ ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า ตำแหน่งผิวหนังที่สายฟอกไตเข้าไปเป็นตำแหน่งเดียวกับตำแหน่งที่สายฟอกไตผ่านเข้าไปในหลอดเลือด ทำให้เชื้อผ่านจากผิวหนังเข้าสู่หลอดเลือดได้ง่าย จึงเกิดการติดเชื้อตามมา อีกทั้งขนาดของสายฟอกไตแบบชั่วคราวนี้มีขนาดเล็กกว่าขนาดของสายฟอกไตแบบถาวรทำให้สายฟอกไตแบบชั่วคราวอุดตันได้ง่าย แต่ข้อดีของสายฟอกไตแบบชั่วคราวนี้ก็คือ การแทงคอโดยใช้สายฟอกไตแบบชั่วคราวสามารถทำได้ในหอผู้ป่วย โดยอายุรแพทย์โรคไตได้เลย จึงเหมาะกับภาวะฉุกเฉินที่ผู้ป่วยต้องได้รับการฟอกไตโดยเร็ว
![สายฟอกไตที่คอ](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/10/Ep118สายฟอกไตแบบชั่วคราว.gif)
![](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2022/07/บทความสายฟอกไตที่คอแบบชั่วคราวกับแบบถาวรแบบไหนดีกว่ากัน1-1-1024x531.jpg)
2.สายฟอกไตแบบถาวร (PERMCATH) บางคนก็เรียกว่า สายฟอกไตที่อกแบบถาวรบ้าง แบบกึ่งถาวรบ้าง แต่จะใช้คำว่า “แบบถาวร” ก็อาจจะดูไม่ถูกเสียทีเดียว เพราะสายฟอกไตแบบนี้ จริงๆแล้วก็ใช้ได้ในช่วงประมาณ 1-2ปี แต่ก็มีผู้ป่วยบางคนใช้กันยาวนานถึง5ปี เอาเป็นว่าในบทความนี้ ผู้เขียนจะขอเรียกสายแบบนี้ เป็นแบบสายฟอกไตแบบกึ่งถาวร แล้วกันนะครับ
เหตุผลที่สายฟอกไตแบบนี้ ใช้ได้นาน มากกว่าสายฟอกไตแบบชั่วคราว เพราะความพิเศษของสาย มี2ข้อ
1. ตำแหน่งผิวหนังที่สายฟอกไตแบบถาวรผ่านเข้าไปมีระยะห่างจากตำแหน่งที่สายฟอกไตผ่านเข้าหลอดเลือด อธิบายแบบนี้ครับ ลองดูในรูปข้างล่าง ตำแหน่งที่สายผ่านเข้าผิวหนังอยู่ที่หน้าอกต่ำกว่ากระดูกไหปลาร้าเล็กน้อย หลังจากนั้นปลายสายจะมุดใต้ผิวหนัง คล้ายกับผ่านอุโมงค์ใต้ผิวหนังผ่านเข้าไปยังหลอดเลือดดำที่คอ การที่สายมุดใต้ผิวหนังก่อนที่จะถึงหลอดเลือด ระยะห่างตรงนี้ทำให้เชื้อมีโอกาสผ่านไปถึงหลอดเลือดได้น้อยลง
![สายฟอกไตฝังหน้าอก](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/10/Ep118สายฟอกไตกึ่งถาวร.gif)
![](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2022/07/บทความสายฟอกไตที่คอแบบชั่วคราวกับแบบถาวรแบบไหนดีกว่ากัน2-1024x531.jpg)
2. สายฟอกไตแบบกึ่งถาวรถูกออกแบบให้มี กระเปาะ คล้ายฟองน้ำ หรือกำมะหยี เป็นกระเปาะเล็กๆ หุ้มรอบสายอีกที ในรูปข้างล่าง ตำแหน่งของกระเปาะนี้ จะอยู่ใกล้กับปลายสายข้างที่อยู่นอกร่างกาย กระเปาะนี้จึงอยู่ใต้ผิวหนัง ใกล้กับรอยแผลที่หน้าอกใต้ไหปลาร้า
กระเปาะเล็กๆนี้ไว้ทำไม? หลังการผ่าตัด ร่างกายจะสร้างเนื้อเยื่อเข้ามาในกระเปาะเล็กๆนี้ ทำให้เนื้อเยื่อที่เกิดขึ้น นี้กลายเป็นจุดที่คอยปิดกั้นเชื้อโรคที่จะผ่านลงมาจากผิวหนังอีกชั้นหนึ่ง และเนื้อเยื่อนี้ยังจะช่วยยึดให้สายฟอกไตไม่ให้มีการคลื่อนตัวอีกด้วย ทำให้การติดเชื้อลดลงมากกว่า สายฟอกไตแบบชั่วคราว
![ผ่าตัดเส้นฟอกไต](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2022/07/บทความสายฟอกไตที่คอpermcath-1024x531.jpg)
แต่ถึงแม้ว่าสายฟอกไตแบบถาวรนี้จะมีการออกแบบมาอย่างดี แต่ด้วยสาเหตุที่ สายฟอกไตแบบนี้ก้ยังมีปลายสายข้างหนึ่งอยู่ภายนอกร่างกายเช่นเดียวกับ สายฟอกไตแบบชั่วคราว ดังนั้นเชื้อโรคจากก็ยังสามารถผ่านเข้าไปยังหลอดเลือดได้ เมื่อเวลาใช้ไประยะหนึ่ง การป้องกันเชื้อโรคเข้าไปในสายฟอกไตก็ยังหลีกเลี่ยงไม่ได้ 100% ดังนั้นอายุการใช้งานของสายฟอกไต ที่เรียกว่า แบบถาวร ก็ไม่ได้ยาวนานอย่างที่คิด
ดังนั้น การผ่าตัดเส้นฟอกไตที่แขน จึงเป็นวิธีหลัก ของการเตรียมเส้นฟอกไต การใส่สายฟอกไตที่คอ หรือที่หน้าอก จึงเป็นการวางสายฟอกไต เพื่อให้ผู้ป่วยที่ไม่มีเส้นฟอกไตที่แขน ได้รับการฟอกไตไปก่อน ในระหว่างที่รอการผ่าตัดเส้นฟอกไตที่แขน หรือ รอให้เส้นฟอกไตที่แขนมีความสมบรูณ์และพร้อมใช้งานได้
นพ.วิโรจน์ ตันติโกสุม
ชีวา บางใหญ่ นนทบุรี
ศูนย์พักฟื้นผู้ป่วย และ ผู้สูงอายุ
คลินิกกายภาพบำบัด
ศูนย์ไตเทียม และ ผ่าตัดเส้นฟอกไต
![ผ่าตัดเส้นฟอกไต บัตรทอง](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/09/ผ่าตัดเส้นฟอกไตไม่มีค่าใช้จ่าย-1.gif)
![ผ่าตัดเส้นฟอกไต](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/07/ผ่าตัดเส้นฟอกไต-ประกันสังคม.gif)
![ล้างไตทางหน้าท้อง](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/09/พักฟื้นรายเดือนพร้อมล้างไตหน้าท้อง-1024x312.jpg)
![ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/09/พักฟื้นรายเดือนพร้อมฟอกไต-1024x312.gif)
![ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/09/เข้าชมเวปไซด์ชีวา-2-1024x129.png)
![ศูนย์ดุแลผู้สูงอายุ](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/06/แชทคุยสอบถามบริการ-1024x112.png)
![ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/06/โทรทางไลน์-1024x112.png)
![ชีวา](https://www.chewa.co.th/wp-content/uploads/2023/04/ติดต่อเรา-2-1024x450.gif)
ชีวา เป็นศูนย์บริการทางการแพทย์ ตั้งอยู่ใน ซอยกันตนา บางใหญ่ นนทบุรี
การบริการประกอบไปด้วย
ศูนย์พักฟื้น และ ดูแลผู้สูงอายุ แบบพักรายเดือน
ศูนย์ฟื้นฟูอัมพาตและ คลินิกกายภาพบำบัด
ศูนย์ไตเทียม หรือศูนย์ฟอกไต โดยผู้ป่วยสามารถใช้สิทธิประกันสังคม หรือ บัตรทอง ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการฟอกไต
คลินิกผ่าตัดเส้นฟอกไต โดยศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านหลอดเลือด ผู้ป่วยสิทธิประกันสังคม สามารถเบิกได้ตามสิทธิ
คลินิกโรคหัวใจ
Key word
ชีวา , ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ , ศูนย์ไตเทียม , ศูนย์ฟอกไต , ไตวาย , ฟอกไตไม่เสียค่าใช้จ่าย , คลินิกกายภาพบำบัด , คลินิกโรคหัวใจ , คลินิกกายภาพบำบัด , ฟอกไตทางหลอดเลือด , ทำเส้นฟอกไต , ฟอกไตบัตรทอง, คลินิกผ่าตัดเส้นฟอกไต, สายฟอกไตแบบชั่วคราว, สายฟอกไตแบบถาวร, perm cath